Hastalıklar: Yorgunluk Sebepleri ve Doğal Yorgunluk Tedavisi

Kronik yorgunluk artık birçok kişinin sık karşılaştığı bir durum. Gelin yorgunluk sebeplerini ve yorgunluk tedavisini beraber inceleyelim.

Sürekli yorgunluk hissi artık birçok kişi tarafından yaşanan bir şey. Bu durum kişilerin günlük hayatından keyif almasını engellerken, işlerini yapmasını da zorlaştırıyor.

Ayrıca takipçilerim de bu konuyla ilgili sorular soruyor ve tavsiyelerimi merak ediyor. Durum böyle olunca yorgunluk hissine değinmek zorunda olduğumu düşünüyorum.

Bu yazıda yorgunluk sebepleri ile ilgili bilgi verecek, yorgunluk tedavisi yöntemlerinden bahsedeceğim.

Hazırsanız başlıyoruz!

Yorgunluk nedir?

Yorgunluk subjektif yani kişiden kişiye değişebilen bir tanım ve herkes için kesin bir tarifi yok. Dolayısıyla kurallara bağlı değil. Ayrıca yorgunluk sadece fiziksel olarak tanımlanamaz.

Çünkü fiziksel yorgunluk haricinde mental olarak yorgun ve halsiz hissetmek de benzer bir etki oluşturur. Ama her ne olursa olsun bir tanıma ihtiyacımız var.

Yorgunluk, mental ve fiziksel olarak hissedilen, geçici bir güçsüzlük, hareket etmekte isteksizlik ve bir şeyi yapma konusundaki yetersizlik olarak nitelendirilebilir.

Peki tam olarak yorgunluk sebepleri neler? Gelin inceleyelim.

Yorgunluk sebepleri

Yorgunluk ile ilgili çok fazla araştırma var ve sebepler oldukça geniş bir dağılıma sahip. Dolayısıyla size yorgunluk sebepleri ile ilgili geniş bir liste sunacağım.

Ayrıca bu yorgunluk sebeplerini iyi bir şekilde incelerseniz bahsedeceğim tedavi seçeneklerini daha iyi anlayacaksınız.

O zaman zaman kaybetmeye hiç gerek yok. Hadi yorgunluk sebeplerini inceleyelim.

Metabolik bozukluklar

Yorgunluk sebeplerinden bazıları metabolik etkenli. Bunlardan bazıları şöyle:

Kansızlık (anemi): Anemi kanda oksijen taşıyan eritrositlerin sayısının azalmasına verilen isim. Bu durum kanın daha az oksijen taşıma kapasitesine sahip olmasına sebep olur. Hücrelere ulaşan daha az oksijen ise daha kötü enerji üretimi ve kasların güçsüz kalması demek.

Hipo/hipertirodizim (tirod hormonlarının eksikliği veya fazlalığı): Tiroid hormonları hücrenin enerji üretme mekanizmalarını düzenler. Dolayısıyla tiroid hormonlarının azlığı veya fazlalığı kişilerin daha yorgun hissetmesine sebep olur.

Diyabet (şeker hastalığı): Şeker hastalığı vücudun kandaki şeker moleküllerini hücreye sokmaktaki yetersizliği olarak tanımlanır. Diyabet hastalarında kan şekeri yükselir, hücrelerin enerji üretimi için kullanacağı şeker miktarı azalır. Dolayısıyla yorgunluk hissedilir.

Fibromiyalji: Fibromiyaljideki yoğun ağrı çoğu zaman kişileri uzun vadede depresyona ve halsizliğe sevk eder. Ayrıca sürekli ağrı sebepli hareketsiz yaşam ciddi yorgunluk yaşanmasına sebep olabilir.

Vitamin ve mineral eksiklikleri

Vitamin ve mineraller vücudun işlevlerini doğru yerine getirebilmesi için gerekli. Dolayısıyla yorgunluk ile bağlantı olabilir (1). Vitamin ve mineral eksiklikliğine bağlı yorgunluk sebepleri şöyle sıralanabilir.

Vitamin B12: B12 vitamini özellikle kan hücrelerinin yapımında görev alır. Dolayısıyla aynı kansızlıktaki gibi B12 eksikliğinde de ciddi yorgunluk yaşanır. (Ayrıca folik asitte benzer bir etkiye sahiptir ve eksikliği yorgunluk yapar.)

Vitamin D: Tüm hücrelerin enerji üretim mekanizmasına görev alır. Yani eksik D vitamini kötü enerji üretimi, kötü enerji üretimi ise yorgunluk anlamına gelir.

Demir: Oksijen taşıyan kan hücrelerinin (eritrosit) oksijeni bağlayan ve taşıyan bölümü olan hemoglobin demir olmadan üretilemez. Dolayısıyla demir eksikliği uzun vadede anemi yaparak yorgunluğa neden olur.

Özellikle kadınlar her ay regl görmeleri ile beraber demir eksikliğine daha açık hale gelirler. Ayrıca kapalı giysi giymeleri kadınlarda ciddi D vitamini eksikliğine sebep olur.

Dolayısıyla kronik yorgunluk yaşayan kadınlarda ilk olarak şüphelendiğimiz konular demir ve D vitamini eksikliğidir.

Uyku problemleri

Uyku, beden ve zihin dinlenmesinde önemli bir etkiye sahip. Dolayısıyla uyku problemleri enerji üretilmesi ve yorgunluk ilişkisini direkt olarak etkiler.

Özellikle sürekli yorgunluk hissediyorsanız sorun,

  • Kronik uykusuzluk,
  • Uyku apnesi,
  • Gece uykusunun olmaması (özellikle gece çalışanlar),

olabilir.

Ayrıca uyku apnesi yorgunluk açısından sizi kısır döngüye sokar. Çünkü uyku apnesi kilo artışına sebep olur ve kendi başına yorgunluk oluşturması ile beraber kilo artışı da yorgunluğa sebep olur.

Yorgunluğa neden olan diğer problemler

Yorgunluğa neden olan problemler sadece uyku, vitamin-mineral eksikliği ve metabolik sorunlar ile alakalı değil.

Yorgunluğa sebep olan diğer sorunlar,

  • Kalp hastalıkları (kalp yetmezliği gibi),
  • Solunum sistemi hastalıkları (astım, koah gibi),
  • Enfeksiyonlar (tüberküloz, hepatit gibi),
  • Kanser tipleri,
  • Psikiyatrik problemler (depresyon, anksiyete),
  • Alkol ve madde bağımlılığı,

olarak sıralanabilir.

Yorgunluk tedavisi: Yorgunluk için ne yapılabilir?

Yorgunluk tedavisi için yapılabilecek birçok şey var. Ama benim odak noktalarım beslenme ve yaşam tarzı değişikliği olacak. Çünkü en etkili yorgunluk tedavisi seçenekleri bunlar.

Öncelikle beslenme ile başlamak istiyorum.

Yorgunluk için beslenme

Yorgunluk tedavisinde beslenme pek tabi kullanılabilir. Çünkü beslenme psikiyatrik durumunuzdan, hücre içi enerji üretim sistemine kadar birçok konuya etki eder.

Yapmanız gerekenler ise şöyle:

Düşük karbonhidratlı beslenme özellikle aşırı kilolu bireylerin kilo vermesine ve işlenmiş şekerden uzak kalmasına yardım eder. Bu durum -varsa- insülin direncinin de kırılmasına yardım eder. Sonuç olarak düşük karbonhidratlı beslenme yorgunluğun geçmesine yardım eder.

Ayrıca şeker tüketimi, bağımlılık oluşturur ve kan şekerinin çok hızlı düşmesine sebep olur. Her bağımlılık gibi şeker bağımlılığının da yoksunluk devresi vardır ve düşük kan şekeri sizin berbat hissetmenize neden olur.

Eğer yorgun hissetmek istemiyorsanız şeker tüketimini azaltmanız gerekiyor.

Yeşil sebzeler ve besleyici gıdalar tüketmek vitamin ve mineral eksikliği yaşamanızı önler. Bu durum belirli vitaminlere bağlı eksikliklerin tamamlanmasına, yeterli antioksidan alımıyla hücre içi enerji üretiminin optimize edilmesine ve yorgunluğun giderilmesine yardım eder. Yorgunluğu gidermek için tercihim ise brokoli, ıspanak, roka, kara lahana yönünde.

Sağlıklı yağları tercih etmek sizi uzun süre enerjik tutarken hormonal düzeninizi yapılandırır. Dolayısı ile doğru yağları tüketmek yorgunluk hissinin azalmasına yardım eder. Tercihim hindistan cevizi yağı ve ekstra virgin zeytin yağı yönünde.

Yeterli su tüketmek yorgunluğun azaltılması için çok önemli. Çünkü siz fark etmeden bedeniniz sıvı kaybına uğruyor olabilir ve sıvı kaybının ilk bulgusu yorgunluktur. Dolayısıyla yeterli su içmek oldukça önemli.

Aç kalmanın sizi yorgun hissettireceğini düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Çünkü düzenli açlık hissi hormon dengesinin düzenlenmesine yardım eder. Ayrıca açlık sürecinde mental olarak uyarılırsınız ve salınan katekolamin (adrenalin türevi hormonlar) sizin daha aktif olmanıza yardım eder. Düzenli açlık ile ilgili intermittent fasting rehberimi okuyabilirsiniz.

Ayrıca sağlıklı beslenme sürecinin tüm ayrıntıları size iyi gelecektir. Bu sebeple sağlıklı beslenme yazımı okumanızı özellikle tavsiye ediyorum.

Yorgunluk için supplementler

Yorgunluk için kullanabileceğimiz bir diğer silah supplementler. Çünkü birçok farklı supplement hücrenin enerji metabolizmasının yoluna koyulmasına, mevcut psikiyatrik durumun düzeltilmesine yardım eder.

Benim hastalarıma yorgunluk için önerdiğim supplementler ise şöyle:

Ashwagandha adaptojenik bir bitkisel destek. Özellikle depresyon ve anksiyete tedavisinde kullanılması, mental yorgunluk üzerinde oldukça etkili. Dolayısıyla tüm yorgunluklarda ilk seçenek olarak Ashwagandha tercih edilebilir.

Magnezyum kronik yorgunluk ve eklem ağrılarında sık tercih ettiğim bir supplement. Özellikle orta yaş ve üzeri kişilerde daha etkili olduğunu görüyorum.

Koenzim q10 hücre metabolizmasını düzenleyen oldukça başarılı bir supplement. Dolayısı ile koenzim q10 kronik yorgunluk tedavisi için harika bir aday.

D vitamini eksikliği ülkemizde sık rastlanan bir problem. Bu eksiklik depresyon riskinin artışından, kronik yorgunluğa kadar birçok hususta etkili. Eğer kan D vitamin düzeyiniz 30 ng/dl altında ise hekiminizin kontrolünde D vitamini kullanabilirsiniz.

L-karnitin alımı hücre içi enerji üretim mekanizmasını ateşler ve -eğer varsa- enerji üretim bozukluğunu düzeltebilir. Bu sebeple sürekli yorgun hissediyorsanız L-karnitin alabilirsiniz.

Yorgunluk için yaşam tarzı

Yaşam tarzı değişikliği yorgunluk tedavisi için sandığınızdan çok daha önemli. Çünkü bedeniniz bir makine gibi çalışır ve diğer tüm makineler gibi çalışma ortamından etkilenir.

Yorgunluk tedavisi için tavsiye ettiğim yaşam tarzı değişiklikleri şöyle sıralanabilir.

Uyku düzeninin değiştirilmesi kötü uyku düzenine sahip bireyler için oldukça önemli. Çünkü uyku zihnin iyi dinlenmesini ve bedenin gün içinde aldığı hasarları onarması için gerekli. Gece en geç 23.00’de yatakta olmalı ve en az 7 saatlik gece uykusu uyumalısınız.

Alkol ve sigara bağımlılığının azaltılması yorgunluğun tedavisi için oldukça önemli. Çünkü her iki alışkanlıkta hücre içi enerji üretim mekanizmasını bozar ve kronik yorgunluk yapar.

Ayrıca güçlü bir uyarıcı olan kahve tüketimini azaltmanız uzun vadede yorgunluk probleminizi çözmenize yardım eder.

Çünkü kahvenin uyarıcı etkisi sona erdiğinde -diğer tüm uyarıcılar gibi- arkasında bir enkaz bırakır.

Düzenli egzersiz yapmak hem mental olarak sağlıklı kalmanızı sağlar hem de hücre içi enerji kullanım mekanizmalarını düzeltir. Ayrıca düzenli egzersiz kalp damar sağlığı ve aksiğer kapasitesini arttırır. Dolayısı ile kronik yorgunluğu tedavi eder.

Aslında bu bir kısır döngü. Yorgun hisseder ve egzersiz yapmazsanız daha fazla yorgun hissedersiniz ve egzersiz miktarını azaltırsınız.

Önerim günde en az otuz dakika, haftada en az üç gün olacak şekilde düzenli yürüyüş ve ağırlık antrenmanı uygulamanız yönünde.

Eğer depresyon ve diğer psikiyatrik problemleriniz varsa yoga harika bir tercih olabilir.

Yorgunluk sebepleri ve doğal yorgunluk tedavisi: Özet

Yorgunluk sebepleri çok geniş kapsamlıdır ve genelde iyi bir inceleme ile teşhis edilebilir. Bu sebeple sürekli yorgunluk ve halsizlik hissediyorsanız mutlaka hekiminize danışmalısınız.

Öncesinde,

  • Metabolik ve hormonal bozuklukları (hipo/hipertiroidi, diyabet, anemi, fibromiyalji),
  • Vitamin ve mineral eksikliği (D, B12 vitamini, demir ve folik asit)
  • Uyku problemlerini,
  • Kalp hastalıkları (kalp yetmezliği gibi),
  • Solunum sistemi hastalıkları (astım, koah gibi),
  • Enfeksiyonlar (tüberküloz, hepatit gibi),
  • Kanser tipleri,
  • Psikiyatrik problemler (depresyon, anksiyete),
  • Alkol,madde ve kahvebağımlılığı,

gibi hususları gözden geçirebilirsiniz.

Yorgunluk tedavisi için,

  • Düşük karbonhidratlı beslenebilir,
  • Kilo verebilir,
  • Besleyici özelliği olan (yeşil sebzeleri, düşük şekerli meyveleri) tüketebilir,
  • Sağlıklı yağları (hindistan cevizi yağı, ekstra virgin zeytin yağı) kullanabilir,
  • Aralıklı oruç uygulayabilir,
  • Ashwagandha, magnezyum, koenzim q10, L-karnitin ve eksikse D vitamini kullanabilir,
  • Uykunuzu düzeltebilir,
  • Kahve, alkol ve sigaradan uzak durabilir,
  • Düzenli egzersiz yapabilirsiniz.

Artık sürekli yorgunluk yaşanlar için yorgunluk sebepleri ve yorgunluk tedavisi hususlarını incelediğimi ve ayrıntıları açıkladığımı düşünüyorum.

Sıra sizde, üzerinizdeki ölü toprağını atmanın tam zamanı!

Sorularla Kilo Vermek Kitabına Ücretsiz Erişmek için Mail Listeme Abone Olun!

Yeni yayınlanan makalelerden haberdar olmak için haftalık olarak gönderdiğim maillere abone olabilirsiniz. Spor ve sağlık dünyasındaki gelişmelerden her hafta ücretsiz bilgi sahibi olun!

Lütfen Bekleyiniz..

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz. Lütfen mail aboneliğinizi size gönderdiğimiz email üzerinden onaylayınız!

Mail ağımızı ve bilgilerinizi 3. şahıs ile paylaşmıyoruz, daha ayrıntılı bilgi için sağlıksal ve hukuki feragatname sayfamızı inceleyin.

Dr. Can Çiftçi Hakkında

Eğitimini Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde tamamlamış olan Dr. Can, kâr amacı gütmeyen ve tarafsız bir girişim olan Fitekran.com'u 2013 yılında kurdu. Egzersiz fizyolojisi, ergojenik beslenme, obezite ve insülin direnci konularında yoğun olarak çalışan Dr. Can ayrıca sağlık, diyet ve egzersiz alanında birçok kurum ile çalışmakta ve sosyal sorumluluk projeleri yürütmektedir.

Yazıya Yorum Yap

Makale konusu ile ilgili eklemek istediğiniz, sormak istediğiniz veya düzeltmek istediğiniz herhangi bir konuda yorum yapabilirsiniz...

Yorumu Gönder


close more
Dr. Can Çiftçi
close

Ne yapmak istiyorsun?

search