Diyet: Hızlı Yemek Gerçekten Zararlı Mı?

Bu yazıda hızlı yemek yemenin ne tip sorunlara yol açacağından, hızlı yemek yeme alışkanlığının kökenine kadar birçok hususa değineceğim.

Birçok insan tarafından hızlı yemek yemenin zararlı olabileceğini duyduğunuza eminim. Peki bu konuda gerçekçi kanıtlara ve hızlı yemek yeme alışkanlığının yol açtığı diğer problemlere ulaştığınızı düşünüyor musunuz? Cevabınız hayır ise okumaya devam edin!

Bu yazıda hızlı yemek yemenin mekanizmasından, hızlı yemek yemenin ne tip sorunlara yol açabileceğine kadar birçok konuya değinecek ve hızlı yemek yememek için yapmanız gerekenlerden bahsedeceğim.

Hazırsanız başlıyoruz!

Neden hızlı yemek yiyorsunuz?

Hızlı yemek aslında mevcut yaşantınızın basit bir yansıması. Artık nitelikten çok niceliğe önem veren bir toplum barındıran dünyada herşeyi hızlı yapmak bir zorunluluk olarak görünüyor. Bu sebeple hızlı yemeniz mevcut yaşantıya bağlı olarak gayet doğal. Ayrıca hızlı yemek yemenize sebep olan bazı diğer sebepler var.

Bu sebepler yazının devamında hızlı yemek yemenin çözümü ararken bize fazlaca yardım edecek.

  • Besinin aşırı sıcak ve acı olması,
  • Yemek yenilen ortamın rahatsız olması,
  • Stres, (sebep doğrudan stres değil stresin sebep olduğu panik ve dikkatsizlik)
  • Partnerinizin hızlı yemek yemesi,
  • Alışık olmadığınız bir biçimde aç kalmak,

olarak sıralanabilir.

Peki hızlı yemek yemek bahsettikleri kadar zararlı mı? Gelin inceleyelim.

Hızlı yemek yemek zararlı mı?

Yıllardır hızlı yemek yemenin ne kadar zararlı olduğunu duydunuz. Ama çevreniz mitler ile o kadar çok sarılmış ki hangisine inanacağınızı şaşırdınız. Bunun farkındayım. Size yardım etmek için birkaç araştırmam var.

Ama bunlardan önce hızlı yemek yemenin zararlarından bahsetmek istiyorum.

Hızlı yemek yemek: Kilo aldırır

Aslında bu oldukça tahmin edilebilir bir sonuç. Bir mit olmayan bu durum midenin ve beyin üzerinde bulunan tokluk sağlayan merkezlerin haberleşme sürecindeki gecikmeden kaynaklanıyor. Ne kadar uzun süre beslenir ve yemek ile beraber olursanız tokluk hissiniz o kadar kuvvetli gelecektir. Bu süreçte yavaş beslenmeniz tabi ki mesaj ulaşana kadar daha fazla kalori almanızı sağlar.

Bununla ilgili yapılan bir araştırmayı sizinle paylaşayım.

Araştırma 1:

30 kadın üzerinde yapılan araştırmada hızlı ve yavaş beslenen bireylerin enerji alımları konu alınmış. Araştırma sırasında kadınlar ikiye ayrılarak yavaş ve hızlı beslenen gruplar oluşturulmuş ve bu bireylerin öğün başına kendilerini tok hissetikleri kalori miktarı ve sıvı tüketimi ölçülmüş.

Araştırma sonucunda katılımcı kadınların,

  • Hızlı beslenen gruptakilerin ortalama 645 kalori aldığı,
  • Yavaş beslenen gruptakilerin ortalama 579 kalori aldığı,

görülmüş.

Ayrıca araştırma bize hızlı yemek yiyen gruptaki bireylerin daha hızlı acıktıklarını ve tokluk hissinin güçlü olmadığını gösteriyor.

Araştırma 2:

Epidemiyolojik bir çalışmada bireylerin hızlı yemek yeme durumu ile obeziteye yakalanma oranları değerlendirilmiş.

Yukarıdaki araştırmada bireylerin hızlı yemek yeme ve kalori alımı arasındaki ilişki araştırılmış olsa da, obezite oldukça karmaşık bir mekanizmaya sahip. Burada hızlı yemek yemenin obeziteye sebep olduğuna dair kanıtlar elde etmek oldukça önemli.

3737 erkek ve 1005 kadın üzerinde yapılan bu çalışmada bireyler yavaş beslenen, görece yavaş beslenen, görece hızlı beslenen, hızlı beslenen olarak ayrılıyor ve bu bireylerin vücut kitle indeksi (BMI) kaydedeliyor.

Araştırmada yavaş beslenen bireylerin vücut kitle indeksinin, hızlı beslenen bireylere göre erkeklerde ortalama 2.46 kg/m2, kadınlarda ise ortalama 2.40 kg/m2 olduğu görülüyor.

Bu iki çalışma gösteriyor ki hızlı beslenmek gerçekten kilo almanıza sebep olabilir ki bu durum devamında obeziteyle bile sonuçlanabilir.

hızlı yemek yemenin zararları

Sizi Joey Chestnut ile tanıştırayım. Kendisi ünlü bir hızlı yeme yarışmacısı ve şampiyon. Son rekoru 12 dakikada 188 tavuk kanat yemekmiş. Kutlanacak bir şey yok ama kendisi ciddi ödüller alıyor!

Hızlı yemek yemek: Metabolik problemlere yol açar

Hızlı beslenmek daha önce de bahsettiğim gibi kana besinlerin daha hızlı karışmasına ve bir anda fazla kalori almanıza sebep olur. Obezite ve kilo artışının yanında bu durum metabolik problemleri ortaya çıkartır.

Oluşan metabolik problemlerde kronik hastalık riski ile beraber obezitenin derinleşmesine ve giderek kalıcı hale gelmesine sebep olabilir. Bu metabolik sorunlardan en önemlileri tip-2 diyabet, insülin direnci ve metabolik sendrom olarak sıralanabilir.

Araştırma 3:

8941 kişilik bir popülasyon metabolik sendrom ve hızlı yeme ilişkisini açıklamak için çalışmaya katılıyor. Üç yıl boyunca incelenen bu popülasyon içerisinden 647 bireye metabolik sendrom tanısı koyuluyor.

Tanı koyulan gruptan %2.3’lük dilim yavaş yemek yerken, %3.5’i hızlı yemek yediği görülüyor. Bununla beraber hızlı yemek yiyen grubun HDL-C değerleri ve bel çevresi yavaş yemek yiyen bireylere göre anlamlı düzeyde daha kötü bulunuyor.

Bu araştırmadan görüleceği üzere hızlı yemek yemek kronik hastalık ve ölüm riskini arttıran metabolik sendrom üzerinde bile anlamlı düzeyde etki ediyor ve sıklığı arttırıyor.

Araştırma 4:

Kyoto’da yapılan, 453 bireyin katıldığı araştırmada hızlı beslenme ve obezite, insülin direnci ilişkisi araştırılıyor. Bir yıl boyunca takip edilen katılımcılarda (321 erkek, 131 kadın),

  • Hızlı yemek yiyenlerin, yavaş yiyenlere göre obezite riskinin 1.8 kat fazla olduğu,
  • Hızlı yemek yiyenlerin yavaş yiyenlere göre insülin direnci riskinin 1.5 kat fazla olduğu,

görülmüş.

Sonuç olarak hızlı yemek yemenin uzun vadede insülin direnci riskini arttırdığını görebiliyoruz.

Hızlı yemek yemek: Sindirim problemlerine yol açar

Metabolik problemlerin yanında hızlı yemek yemek daha büyük besin parçalarını yutmanız demek. Büyük besin parçaları ise sindiriminizi zorlaştıracaktır.

Mide asiditesi besinlerin parçalanmasını sağlar. Çiğnemek ise besinlerin sindirim enzimlerine temas eden yüzeyini arttırır. Bu sebeple daha az çiğnenmiş ve büyük parçalar daha yavaş ve zor sindirilecektir.

Zira mideniz büyük besin parçalarını daha küçük parçalara ayırmak için dizayn edilmemiştir. Mevcut küçük parçaları karıştırmak ve ezmek için dizayn edilmiştir.

Bu sebeple görevi doğru yere vermek ve dişlerinizi kullanmak en iyisi.

Hızlı yemek yememek için ne yapmalısınız?

Hızlı yemek yemenin ne kadar zararlı olabileceğini yazının başından beri görüyorsunuz. Peki hızlı yemek yiyen ve bu sorunu aşamayan insanlar ne yapabilir?

Yazının en başında hızlı yemek yemenize sebep olacak sebeplerden bahsedip bu sebeplerin çözümde işimize yarayabileceğini söylemiştim. Gelin inceleyelim.

Çok sıcak besinler tüketmeyin. Ağzınızda duramayacak kadar sıcak besinler sizi kendilerini yutmaya zorlar. Bu durum çiğnemeden ve tadını almadan besinleri tüketmeniz demek. Bu tip besinler sunulduğunda soğumasını bekleyin ve o süreçte diğer besinler ile ilgilenin.

Doğru yemek partneri edinin. Hızlı yemek yiyen bireyler sizi de hızlı olmaya zorlar. Ayrıca bilinç altınız sizi karşınızda gördüğünüz bireye ayak uydurmanız için zorlar.

Doğru beslenme ortamını bulun. Birçok “ye kalk” tarzı restaurant bilinçli olarak hızlı beslenmeniz için bulunan ortamı rahatsız bir biçimde dizayn eder. Tahta sandalyeler, aşırı soğuk/sıcak ortamlar veya dar masalar.. Bu tip bir ortamda beslenmek sizi istemsiz olarak hızlı beslenmeye zorlar. Bu sebeple evinizde ve dışarıda rahat bir şekilde yemek yiyebileceğiniz ortamları oluşturun veya bulun.

Duygularınızı kontrol edin. Atalarımızdan beri beslenmek her zaman rekabet gerektiren bir işti. Bu sebeple her zaman hızlı yemek yemeye çalışmanız normal. Bunun üzerine dikkatinizi dağıtan, sizi mutsuz eden durumlardan kaçının. Aşırı stres altındayken beslenmeyin, rahatlamayı bekleyin.

Ayrıca,

  • Televizyon karşısında beslenmek,
  • Aşırı loş ortamlarda yemek yemek,

sizi hızlı yemeye teşvik edecektir.

20/10 yavaş yeme formülü!

Eğer hala kendinizi hızlı yemeye kaptırıyorsanız sizin için bir formülüm var. Benim önerdiğim formül, ağzınıza aldığınız ortalama boyuttaki bir lokmayı 20 kere çiğnemeniz ve yutmanız. Yuttuktan sonra ise 10 saniye beklemeniz ve yeni lokmaya yönelmeniz.

20/10 olarak isimlendirdiğim formülü bir süre bilinçli uygulamanız bu hareketin refleks olmasını sağlayacaktır.

Bu yazı ile beraber neden yavaş yemeniz gerektiğini görmüş ve nasıl yavaş yemeniz gerektiğini öğrendiğinizi biliyorum. Bunu kullanmak artık sizin elinizde!

Dr. Can Çiftçi Hakkında

Eğitimini Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde tamamlamış olan Dr. Can, kâr amacı gütmeyen ve tarafsız bir girişim olan Fitekran.com'u 2013 yılında kurdu. Egzersiz fizyolojisi, ergojenik beslenme, obezite ve insülin direnci konularında yoğun olarak çalışan Dr. Can ayrıca sağlık, diyet ve egzersiz alanında birçok kurum ile çalışmakta ve sosyal sorumluluk projeleri yürütmektedir.

Yazıya Yorumlar

Hızlı Yemek Gerçekten Zararlı Mı? yazısı için gelen yorumlar ve tartışmalar...

  1. Hande Karagöz dedi ki:

    Merhaba;
    Hocam herşeyin çok net ve detaylı anlatıldığı tek yerin siteniz olduğunu söyleyebilirim yabancı siteler dahil öncelikle bunun için tebrikler..
    Yine de tabi ki sorulacak bir sorum var.. Hocam yaklaşık 20 gündür ketosis durumdayım ya da olduğumu sanıyorum.. Anlattığınız belirtiler mevcut fakat Macros değerlerime %100 denk gelemiyorum. Carb değerimi 30gr olarak belirledim fakat genelde 20 lerde kalıyorum bunda sıkıntı yok ancak protein ve yağı tam tutturamıyorum yağ her zaman proteinden fazla oluyor ama tam rakamlar tutmuyor.. Rakamlarla anlatmam gerekirse 77gr yağ 86 gr protein almalıyım fakat gün sonunda 86 yağ 67 protein alıyorum (bu rakamlar 20 günün ortalamasıdır). Kilo verdim ama inanılmaz derecede değil, acaba birebir rakamları tutturamadığım için kilo verişim durdu mu? Yani çok mu yanlış gidiyorum böyle de olabilir mi? Yoksa bu işte kesinlik mi hakim ? Hocam cevap verebilirseniz çok sevinirim.. Şimdiden teşekkür ederim.. Saygılar.. İyi çalışmalar..

    • İ. Can Çiftçi dedi ki:

      Selamlar Hande, kilo verme sürecinde hızlı olmak zaten istediğimiz bir şey değil. Yavaş ve sürekli kilo vermek yağlardan kas kaybettiğiniz ve kaslarınızı koruduğunuzun bir göstergesi olarak görülebilir. Ayda 4-6 kilodan az veriyorsanız o zaman durup düşünmek gerekiyor. Ayrıca makrolar ile beraber kalori hesabınıda iyi yapmak önemli. Makrolarınızdaki fark önemli düzeyde görünmüyor. Zaten makrolarda her zaman biraz hata payı bırakılır. Ciddi olarak hayatını beslenmeye endekslemeyen bütün insanlarda kaçak olacaktır zira.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

Yazıya Yorum Yap

Makale konusu ile ilgili eklemek istediğiniz, sormak istediğiniz veya düzeltmek istediğiniz herhangi bir konuda yorum yapabilirsiniz...

Yorumu Gönder


close more
Dr. Can Çiftçi
close

Ne yapmak istiyorsun?

search