Diyet: Glutensiz Yiyecekler (Merak Edilen Tüm Besinler)

Glutensiz yiyecekleri öğrenmek sizi birçok farklı gluten içeren besinden korur. Bana katılın ve glutensiz gıdaları keşfedin.

Glutensiz beslenme birçok kişinin hayali. Çünkü artık glutene karşı aşırı tepki durumu olan çölyak hastalığı ile beraber kişilerin bazılarında çölyak olmaksızın gluten hassasiyetinin olabileceğini biliyoruz.

Bu sebeple birçok kişi glutensiz yiyecekler hakkında bilgi almak istiyor. Tabi ki glutensiz yiyeceklerin listesini birçok yerde bulabilirsiniz. Ama maalesef benim gördüğüm Türkçe kaynaklar yeterli değil.

Sonuç olarak iş başa düştü ve glutensiz besinler hakkında size ayrıntılı bilgi vermek istiyorum.

Bu yazıda glutensiz yiyecekler hakkında bilgi verecek, gluten içerebilecek bazı besinleri sıralayacağım.

Hazırsanız başlıyoruz!

Glutensiz yiyecekler: Neden ihtiyaç var?

Gluten birçok farklı tahılda bulunan, içerisinde bulunduğu besinlerin yapısal olarak sağlam ve düzenli olarak kalmasına yardım eden bir yapı proteini.

Bu proteinlerden en önemlisi ise gliadin. Nedenini kısa süre sonra beraber öğreneceğiz. Şimdilik bu konuyu bir kenara bırakalım. Öncelikle size birkaç hastalıktan bahsetmek istiyorum.

Çölyak hastalığı bağışıklık sistemini ilgilendiren, Türkiye’de yaklaşık %1 oranında görünen bir problem.

Bu hastalıkta bedeniniz tükettiğiniz besinlerin içerisinde bulunan gliadin proteinini savaşılması gereken bir madde olarak algılar. Dolayısıyla bu proteine karşı tepki oluşturur.

Oluşturulan tepki bağırsak duvarına savunma elemanlarının çekilmesi ve orada koruyucu bir katman oluşturulmasıdır. Çoğu zaman savunma hücreleri sağlıklı bir yaşam için gerekli olsa da sürekli orada ve aktif olan savunma hücreleri bağırsak duvarına zarar verir. Sonuç olarak bağırsaklarınız zarar görür.

Bağırsaklarınızın zarar görmesi demek tüm bedeniniz için büyük bir problem oluşturur.

Yakın zamanda glutenlerin sadece çölyak hastalığına sebep olmadığını, aynı zamanda gluten hassasiyetine de neden olabileceğini öğrendik.

Bu hassasiyet çölyak kadar ciddi bulgular vermese de, uzun vadede yaşam standartını bozabilecek problemler oluşturabilir. Gluten hassasiyetinin belirtileri,

  • Yorgunluk,
  • Kronik depresyon,
  • Karın ağrısı,
  • İshal ve kabızlık,
  • Sürekli kötü kokulu dışkılama,
  • Bulantı ve kusma,
  • Kaşıntı ve kızarıklık,
  • Burun akıntısı ve nefes almakta güçlük,
  • Sebepsiz baş ağrıları,

olarak sıralanabilir.

Dolayısıyla çölyak hastalığı dışında da yukarıda belirttiğim bulguları görüyorsanız gluten hassasiyetiniz olabilir. Gluten hassasiyetinde ise tek çözüm gluten kısıtlamasıdır.

Gluten hakkında daha ayrıntılı bilgi için gluten intoleransı rehberine göz atabilirsiniz.

Glutensiz yiyecekler

Glutensiz yiyecekleri bilmek, bahsettiğim gluten hassasiyeti ve çölyak durumlarında hastalığın tedavisinde kullanabileceğiniz en basit ve etkili yöntem.

Yani en kesin tedavi aslında hastalığı ilaçlar ile iyileştirmek değil, hastalığa sebep olan gluteni hayatınızdan çıkartmaktır.

Glutensiz yiyecekleri,

  • Meyveler,
  • Sebzeler,
  • Kırmızı ve beyaz et,
  • Balık ve deniz ürünleri,
  • Süt ürünleri,
  • Kuruyemiş

olarak sıralayabilirim. Burada yukarıdaki sınıflama yeterli değil. Çünkü birçok kişi nişasata içeren ve glutensiz kaynakları merak ediyor.

Nişasta içeren glutensiz yiyecekler,

olarak sıralanabilir.

Eğer ekmek alışkanlığınız varsa glutensiz un arayışına girmiş olabilirsiniz. Tercih ettiğim ve tavsiye edebileceğim glutensiz un çeşitleri,

  • Hindistan cevizi unu,
  • Badem unu,
  • Fındık unu,
  • Esmer pirinç unu,

olarak sıralanabilir.

Gizli gluten içeren “glutensiz” gıdalar

Bazı besinler özünde glutensiz olmalarına rağmen, son ürün olarak elinize ulaştığında içerisinde gluten bulunabilir.

Bu durum basit gluten hassasiyeti gibi durumlarda ciddi bir önem taşımaz. Dolayısıyla sizi rahatsız etmez. Ama çölyak gibi gluten moleküllerine aşırı duyarlılık durumlarında küçük bir miktar gluten bile rahatsızlık verebilir.

Genel olarak üretim aşamalarında glutensiz olarak bildiğiniz ürünler gluten içeren besinlerle doğrudan veya dolaylı olarak temas edebilir ve üzerine gluten bulaşabilir.

Bu riskin olduğu besinler,

  • Yulaf ürünleri,
  • Pizzalar,
  • Diğer pastane ve fırın ürünleri,
  • Salata sosları,
  • Şekerlemeler,
  • Soya ürünleri ve sosları,
  • Patates kızartmaları,

olarak sıralanabilir. Eğer yukarıda sıraladığım besinleri tüketirken gluten almak istemiyorsanız özellikle “glutensiz” etiketi aramalısınız.

Bu etiket, besinin üretim aşamalarında gluten içeren diğer besinler ile temas etmediğini garanti eder.

Ayrıca gluten molekülleri,

  • Kesme tahtaları,
  • Un ve diğer besinlerin saklandığı kaplar,
  • Tost ve pişirme makineleri (özellikle ekmek pişirme makinaları),

üzerinden diğer besinlere bulaşabilir.

Gluten içeren besinler

Son olarak sizlere gluten içeren ve sakınmanız gereken besinleri sıralamak istiyorum. Çünkü bu mücadelenin her iki tarafını da bilmek size doğru hareket etme olanağı sağlar.

Gluten içeren besinler,

olarak sıralanabilir.

Glutensiz yiyecekler: Özet

Glutensiz beslenme doğru kişilerde doğru şekilde uygulandığında oldukça faydalı olabilecek bir uygulama. Dolayısıyla gluten kısıtlaması medikal amaçlar için kullanılabilir.

Burada glutensiz yiyecekleri bilmek ve gizli gluten içeren besinleri öğrenmek oldukça önemli. Çünkü glutensiz beslenmeyi ancak bu şekilde devam ettirebilirsiniz.

Artık glutensiz yiyecekleri biliyorsunuz. O zaman mutfağı yeniden dizayn etmenin zamanı geldi sanırım!

Sorularla Kilo Vermek Kitabına Ücretsiz Erişmek için Mail Listeme Abone Olun!

Yeni yayınlanan makalelerden haberdar olmak için haftalık olarak gönderdiğim maillere abone olabilirsiniz. Spor ve sağlık dünyasındaki gelişmelerden her hafta ücretsiz bilgi sahibi olun!

Lütfen Bekleyiniz..

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz. Lütfen mail aboneliğinizi size gönderdiğimiz email üzerinden onaylayınız!

Mail ağımızı ve bilgilerinizi 3. şahıs ile paylaşmıyoruz, daha ayrıntılı bilgi için sağlıksal ve hukuki feragatname sayfamızı inceleyin.

Yazıya Yorumlar

Glutensiz Yiyecekler (Merak Edilen Tüm Besinler) yazısı için gelen yorumlar ve tartışmalar...

  1. Kadriye Yorulmaz dedi ki:

    merhaba, yazınız gayet açıklayıcı olmuş teşekkür ederim, merak ettiğim konu yulaf ezmesi ya da yulaf kepeği gluten içeriyor mu tam olarak anlayamadım. çölyak hastası değilim sadece gluten hassasiyetim var. cevap için şimdiden teşekkür ederim

    • Dr. Can Çiftçi dedi ki:

      Yulaf direkt olarak gluten içermez. Burada iki problem var.

      1- Çoğu yulaf ürünü gluten içeren buğday, çavdar gibi diğer ürünler ile temas eder ve aynı ortamda üretilir. Dolayısıyla içine gluten bulaşır.
      2- Çölyak hastalarında yulaf ürünlerine karşı %1 oranında alerji görülmüştür.

      Tavsiyem eğer glutensiz tüketmek istiyorsanız yulaf ürünlerinde “%100 gluten free” ibaresi aramanız. Aksi takdirde bir miktar gluten almış olacaksınız.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

  2. Saadet Ağbulut dedi ki:

    Merhabalar Can Bey, mısır nişastası glutensiz sınıfına mı girmektedir?

    • Dr. Can Çiftçi dedi ki:

      Evet glutensiz. Ama mısır üretilirken buğday gibi ürünler ile beraber işleniyorsa çapraz bulaşım olabilir. Dolayısıyla mısır nişastasında da “glutensiz” ibaresi aramanızda fayda var.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

  3. elif derya dedi ki:

    glutensiz denilince aklima direkt olarak dukan diyeti geliyor acaba nohutta varmi gluten

  4. Bahar Yelek dedi ki:

    Merhaba,
    Gerçekten ayrıntılı, özenle hazırlanmış bir yazı. Çok teşekkür ediyorum kendi adıma.
    Otoimmün troid hastasıyım, yani haşimoto ve çalışmayan bir troid.
    1 yıllık bir teşhis.
    Benim sorunumda gluten diye düşünüyordum, siz sabitlediniz bu düşüncemi. Lakin çok zor, yaptığım yemeklerde, birinde olmasa birinde illaki oluyor gluten. 2 yılda 15 kilo aldım sebepsiz:( yani sizin anlatmanıza göre sebepli.
    Asıl sorum şu; bedenimde morarmalar oluşuyor, dünden beri elimde, korkuttu beni, adeta çürüyorum hissine kapıldım:)
    Çürümüyorum diilmi Doktor bey ☺ Ne önerirsiniz?
    Saygilar Sevgiler
    Bahar

    • Dr. Can Çiftçi dedi ki:

      Selamlar, morarma ama nasıl morarma. Bir yere çarpınca ortaya çıkan morarma mı, yoksa başlayıp geçen bir morarma mı?

      Eğer fiziksel travmaya bağlı morarma ise kanama zamanlarına ve pıhtılaşma faktörlerine bakmakta fayda var. Eğer başlayıp geçen bir morarma ise özellikle soğuk ile durum kötüleşiyorsa tarif “raynauld fenomeni” olabilir, yine otoimmün sebepli bir hastalıktır kendisi. Dikkat etmekte ve kontrole gitmekte fayda var.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

  5. başaran dedi ki:

    merhaba,
    tüm yazılarınızı okuyorum demiş miydim 🙂
    burada merak ettiğim karabuğday glütensiz midir? ekmeksiz yapamıyorum diyenlere önerdiğinizi yukardaki unlar dışında karabuydağ unu da kullanılabilir mi?

    • Dr. Can Çiftçi dedi ki:

      Karabuğday, greçka veya buckwheat adı ile anılan bu ürün glutensiz. Ama paketlerde karabuğday yazılan ama farklı buğday tiplerinin olduğu ürünler gördüm. Dolayısıyla kesin eminseniz glutensiz olarak tüketebilirsiniz.

      Ayrıca bazı ürünler buğday ile beraber işlendiği için buğdaydaki gluten onlara da nüfus edebiliyor, dikkat.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

  6. duygu karataş dedi ki:

    Merhaba,
    ben 30 yaşındayım 1 yıldır 50 mg levotiron kullanıyorum. Sizin yazılarınızı okuduktan sonra yaklaşık 15 gündür devam ettiğim sıfır glutensiz diyete başladım ekmeğimi kendim yapıyorum gluten ihtimali olan hiçbir besini tüketmedim. yalnız etrafımda bilen bilmeyen herkes kaş yaparken gör çıkarma diye uyarıyor vücudun glutene ihtiyacı oluduğunu ince bağırsak emilimini sağladığını tüketmediğimde de sağlık sorunları yaşayabileceğimi söylüyorlar. açıkcası benim amacım belirttiğiniz gibi 3 ayı glutensiz tamamlayıp doktoruma gitmek. Sizce nasıl bir yol izlemeliyim? bu deneme süreci herhangi bir sağlık problemi oluşturur mu? (gluten kullanmıyorum ama çok sağlıklı beslendiğimi düşünüyorum)

    • Dr. Can Çiftçi dedi ki:

      Gluten ile ince bağırsak emilimi arasındaki ilişkiyi gösteren bir bilimsel çalışma yok. Ama tam tersi durumlar ile ilgili onlarca çalışma var. Eğer çevrenizdekilerin böyle bir kaynağı varsa benimle paylaşmalarını rica ediyorum.

      Tüm beslenme çeşitleri bir sağlık sorunu oluşturabilir. En güzel örnek aşırı gluten alımının tiroid hastalığına sebep olabilmesi. Dolayısıyla hekim görüşü almadan beslenme tarzı değişikliğini onaylayamam.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

  7. mehtap varıcı dedi ki:

    Merhabalar can bey 10 yıl önce troid hipertroid (Graves) nedeni ile hem troid hem timus ameliyatı oldum bir dönem yetersiz çalışması ile ilaç kullandım sonrasında 4 yıl hiç bir şekilde ilaç gerekliliği oluşmadı fakat bugün ki testlerde anti tpo 1300.0 Çıktı t4 0.85 son bir yılda 15kilo ve artan şikayetler arttı vejetaryan besleniyorum ve çok dikkatli olmama rağmen diyetler fayda etmeyince uyandım şimdi ne olacak derken glutensiz deneyimim olmadı yani sıfır gluten hiç aklıma gelmemişti bu durumda ekstra ne önerebilirsiniz? Şimdiden teşekkürler

    • Dr. Can Çiftçi dedi ki:

      Sadece iki kan değerinizi bildiğim ve sizi muayene etmediğim için verebileceğim öneri glutensiz beslenmeye devam etmeniz ve iyot düzeylerine baktırmanız olacak. Tabi ki tüm bunları kendi hekiminiz ile görüşüp olurunu aldıktan sonra yapmalısınız.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

  8. cenk yeli dedi ki:

    Mrb hocam uzun suredir ishalim var kan ve gaitada bulgu yok derimde kizariklik ve kasinti oluyor kotu kokulu gazda var yakinda siskinlikte oluyo kolonoskopi yapilacak yakinda sizce colyak olabilirmi? Hangi test yapilmasi gerrk gluten hassasiyeti icin.tesekkurler

    • Dr. Can Çiftçi dedi ki:

      Çölyak ve diğer besin alerjileri ile beraber disbiyozis, İBH, İBS gibi hastalıklar akla geliyor. Kolonoskopiden sonra konuşmakta fayda var. Eğer sonuç alamazsanız dışkıda mantar kültürü ile araştırma yapmak gerekli.

      Mutlu ve sağlıklı günlere!

Yazıya Yorum Yap

Makale konusu ile ilgili eklemek istediğiniz, sormak istediğiniz veya düzeltmek istediğiniz herhangi bir konuda yorum yapabilirsiniz...

Yorumu Gönder


close more
Dr. Can Çiftçi
close

Ne yapmak istiyorsun?

search