L-Carnitin (Karnitin) Rehberi: Nedir? Kilo Verdirir Mi?

Kilo verme isteği birçok kişiyi alternatif yöntemlere sevk ediyor. Bu yöntemlerden en çekicisi ise rahat ve hızlı kilo vermenizi vaad eden supplementler. Aslında böyle bir iddiası olmayan supplementlere ne yazık ki satıcılar haddinden fazla anlam yüklüyor.

Bu anlam ile beraber bana sık sorulan L-carnitin ile ilgili yazı yazmanın zamanı geldi diye düşünüyorum.

Bu yazıda L-carnitin nedir? sorusundan L-carnitin zararlı mı? sorusuna, L-carnitin kilo verdirir mi? sorusundan, L-carnitin nasıl kullanılır? sorusuna kadar birçok konuya değinecek, soruları cevaplayacağım.

Hazırsanız başlıyoruz!

L-carnitin (karnitin) nedir?

L-carnitin vücutta üretilebilen, besinler ile alınabilen bir aminoasittir.

Yağ metabolizmasında önemli bir rol üstlenen L-carnitin, hücre içindeki uzun zincirli yağ asitlerini enerji üretimi yapılan mitokondriye taşır.

Bu durum yağ yakım sürecini daha fazla yakıt taşıyarak hızlandırır.

Vücudunuzda bulunan L-carnitin’in %98’e yakını kaslarda olmakla beraber kalan kısmı beyin ve karaciğer üzerinde bulunur.

L-carnitin vücutta lizin ve metiyonin ile yoğunlukla böbrek, karaciğer dokularında üretilir. L-carnitin’in genel olarak hayvansal besinlerde bulunmakla beraber en çok et, balık ve süt ürünlerinde bulunmakta.

L-carnitin (karnitin) ne işe yarar?

L-carntitin ile ilgili kilo verdirdiğini gösteren araştırmaları birçok internet sitesinde görebilirsiniz. Bu araştırmaların altında komik bir şekilde L-carnitin ürünleri ve onların satış linkleri var.

Ticaret maksatlı bu tip manipülasyonlara kanmayacağınıza inanıyorum. Gelin araştırmaları ve araştırmaların gerçek yorumunu tartışalım.

L-carnitin (karnitin) kilo verdirir mi?

L-carnitin yağ metabolizmasında oldukça etkili bir eleman. Bununla beraber yağ metabolizmasında görev almak ile yağ metabolizmasını aktive etmek bambaşka şeyler. Buradaki ayrımı anlamak oldukça önemli.

Araştırma 1:

Otuzaltı menapoza girmemiş sağlıklı kadın L-carnitin’in kilo verme üzerine etkisini araştırmak için araştırmaya katılıyor.

İki gruba ayrılan katılımcıların ilk grubuna günde iki kez L-carnitin (2 gram) verilirken diğer gruba etken madde içermeyen (placebo) içecek veriliyor. Sekiz hafta, haftada dört gün, günde 30 dakika yürüyen (%60-70 maksimum kalp hızı) katılımcıların toplam kilosu, yağ kütlesi, dinlenme sırasında enerji harcama miktarı kaydediliyor.

Sekiz haftanın sonunda katılımcıların,

  • Toplam kilosu azalmış,
  • Toplam yağ kütlesi azalmış,
  • Dinlenme sırasında enerji harcama miktarı artmış,

olarak bulunuyor. Bunun yanında L-carnitin alan ve almayan grupta incelenen değerler arasında anlamlı bir fark görülmüyor.

Sonuç olarak araştırma bize gösteriyor ki L-carnitin alan bireyler, L-carnitin almayan bireylere göre daha fazla yağ yakmıyor.

Araştırma 2:

Araştırma otuzaltı fare üzerinde L-carnitin’in düşük kalorili diyetlerde kilo vermeye etkisini değerlendirmek için yapılıyor.

Fare grubu ikiye ayrılıyor ve ilk gruba (kontrol grubu) L-carnitin verilmezken ikinci gruba kilo başına 5 gram olacak şekilde L-carnitin veriliyor. Araştırma 23 gün boyunca farelere kilolarını korumak için gereken kalorinin yarısı verilerek bitirliyor.

Genel olarak hayvan deneylerini fitekran üzerinde paylaşmıyorum. Fakat L-carnitin metabolizması birçok memeli hayvanda insan ile aynı şekilde işlemekte ve bu araştırmanın dizaynında herhangi bir sorun bulunmamakta. Bu sebeple araştırma değerlendirmek için gayet uygun.

Araştırma sonunda farelerin kilo verme miktarları, yağ düzeyleri ölçülerek L-carnitin kullanan ve kullanmayan grup değerlendiriliyor.

Sonuç olarak L-carnitin kullanan ve kullanmayan grupta kilo değişiminde, yağ kütlesi değişiminde anlamlı bir fark bulunmuyor.

Aklınıza “benim arkadaşım L-carnitin kullandı ve kilo verdi. Onda işe yaradı.” gibi düşüncelerin geldiğini biliyorum. Açıklamama izin verin.

L-carnitin besinler ile alınabilen veya vücutta üretilebilen bir eleman. Bu sebeple hücre içi miktarı değişken. Eğer bir birey haddinden fazla egzersiz yapıyor, çok düşük kalorili besleniyor yada diyetine dikkat etmiyorsa vücut içi L-carnitin depoları yetersiz kalabiliyor ve yağ taşınma düzeyini etkiliyor olabilir.

Böyle bir durumda yakılmak için yağ asitlerini taşıyan L-carnitin’i takviye etmek işe yarayabilir. Bu ayrıma dikkat etmekte fayda var.

l-karnitin-kilo-verdirir-mi

Gördüğünüz üzere L-carnitin hücre içinden mitokondri matriksine (enerji üretim birimi) yağ asitlerini bu şekilde taşıyor.

Performans artışı

L-carnitin’in hücre içindeki yağ asitlerini enerji üretimi için mitokondriye taşıdığından bahsettim. Bu etkinin aslında uzayan etkide performansa katkısı konusunda önemli bir etkisi var.

Uzayan egzersizde azalan glikojen depoları ile beraber yağlar parçalanmaya başlar. Yağ yakımı oldukça yavaş ve zorlu bir süreç olması sebebiyle enerji üretim mekanizması sekteye uğrayabilir. Bu durumda kas düzeyinde bulunan fazladan L-carnitin daha fazla yağ asidi taşımaya yardım ederek dolaylı olarak daha fazla enerji üretimini sağlayabilir.

Bu sebeple özellikle dayanıklılık egzersizlerinde ve uzayan egzersiz periyotlarında L-carnitin kullanımı performansı arttırabilir.

Bunun yanında patlayıcı güç isteyen egzersiz tiplerinde de L-carnitin ve performans artışı bildiren araştırmalar mevcut.

Nörolojik hastalıklarda L-carnitin (karnitin)

Nörolojik birçok hastalıkta tedaviye ek olarak tercih edilen L-carnitin özellikle Alzheimer hastalığında hücre hasarını engellediği için kullanılıyor. Ayrıca L-carnitin’in acetil formu olan ALCAR’ın bazı araştırmada mental fonksiyonların gelişmesine yardım ettiği görülmekte.

Diğer etkiler

L-carnitin hakkında yapılan birçok araştırma var. Bu araştırmaları tek tek sizinle paylaşmayacağım. Ama kanıtlanan, inandığım ve L-carnitin kullanılabilecek bazı durumları sıralamak istiyorum.

Bunlardan bazıları

  • Özellikle kalp hastalığı ve tip-2 diyabeti olan bireylerde kanın karbonhidratları kullanmasına yardım eden AMPK enzim miktarını arttığı bilinen L-carnitin medikal tedavi ile beraber kullanılabilir.
  • Ağır ve uzun egzersiz yapan, kas yorgunluğu yaşayan bireyler toparlanmayı hızlandırması ve dayanıklılığı arttırması sebebiyle L-carnitin tercih edebilir.

olarak sıralanabilir.

L-carnitin (karnitin) kullanmalı mıyım?

L-carnitin ile ilgili etkileri sizinle paylaştım. Bu etkiler ile beraber kafanız karışmış olabilir. İzin verin L-carnitin kullanmalı mıyım? sorusuna cevap vermenizi kolaylaştırayım.

Eğer kilo vermek istiyorsanız ve sadece kilo verme sürecini hızlandırmak istiyorsanız kesinlikle L-carnitine bel bağlamayın ve kullanmayın. Zira L-carnitin’in kilo verme sürecine etkisi minimal.

Eğer sağlıklı yaşamak istiyor, tip-2 diyabet ile savaşıyor, kalp hastalığı riskini azaltmak istiyorsanız L-carnitin kullanabilirsiniz.

Ayrıca vejateryen veya vegan beslenme tarzına sahipseniz neredeyse hiç L-carnitin almıyorsunuz demektir. Bu bireylerin zayıflamak istesin yada istemesin L-carnitin alması çoğu zaman tavsiyemdir.

L-carnitin preparatlarının birçok tipi var. Her tipin tercih edildiği durum farklı.

  • Beyin ve kognitif fonksiyon gelişimi için ALCAR,
  • Performans gelişimi için L-carnitin L-tartarat,
  • Kalp ve damar hastalıkları için Glisin propiyonil L-carnitin,

kullanımı uygun olacaktır.

L-carnitin (karnitin) nasıl kullanılır?

L-carnitin’in birçok formundan bahsettik. Bu formların dozajlarını teker teker sizinle paylaşacağım.

L-carnitin için 2000 mg’a kadar, ALCAR 2.500 mg’a kadar, L-carnitin L-tartarat 4000 mg’a kadar, Glisin propiyonil L-carnitin 4000 mg’a kadar kullanılabilir. Beslenme ve kişisel özellikler tabi ki dozajı değiştirmekle beraber araştırmalar ile fayda görülen genel değerler bunlar.

Kullanımın yanında beslenmeniz ile de L-carnitin almanız mümkün.

  • 100 gram ette 95 mg L-carnitin,
  • 100 gram balıkta 6 mg L-carnitin,
  • 100 ml sütte 3.5 mg L-carnitin,
  • 100 gram tavukta 4 mg L-carnitin bulunmakta.

L-carnitin (karnitin) zararlı mı?

L-carnitin’in uygun dozlarda kullanımı sonucunda bildirilen herhangi bir sağlık problemi bulunmamakta.

Ayrıca genetik bir problem sonucu carnitin üretim defekti olabiliyor. Bu tip durumlarda hastalara L-carnitin takviyesini klinik olarak yapıyoruz. Bu sebeple uzun süreli incelenen ve takip edilen bir husus L-carnitin alımı.

Tabi ki dozajlama ve kullanım konusunda mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Kazein Rehberi: Nedir? Ne İşe Yarar?

Egzersiz yapan bireyler için protein alımının zamanı ve miktarı ne kadar önemli olduğunu daha önce konuştuk. Zaman ve miktarın yanında eğer supplement kullanılıyorsa proteinin hangi tip olduğuda bir o kadar önemli. Konu önemli olunca doğru seçeneği bulmak için birçok araştırma yapılıyor dolayısıyla. Durum böyle iken kazeini incelemek önemli bir yer tutuyor benim için. Bu yazıda […]

D Vitamini Rehberi: Nedir? Ne İşe Yarar?

Ülkemizde artık en sık konuşulan ve en çok bilinen vitamin haline gelen vitamin D hakkında yazmak istememin aslında birçok sebebi var. Bu sebepleri ülkemizde neredeyse herkeste D vitamini eksikliği olması ve D vitaminin sağlıklı yaşam için oldukça önemli bir eleman olması olarak sıralayabilirim. Bu yazımda D vitamini nedir? sorusundan, güneşlenme ve D vitamini üretimine, D vitamini nasıl kullanılır? […]


Yazıya Yorum Yap

Makale konusu ile ilgili eklemek istediğiniz, sormak istediğiniz veya düzeltmek istediğiniz herhangi bir konuda yorum yapabilirsiniz. Saygı kuralları çerçevesinde ve düzgün Türkçe ile kaliteli bir biçimde oluşturulmamış yorumlar dikkate alınmayacaktır.

Yorumu Gönder


close more_vert
Dr. Can Çiftçi
close